Norveç kapıyı aralamıyor, kırarak geliyor.
Norveç’i futbol tarihinin neresine koyarsınız? Sert savunmacılar, kompakt futbol, soğuk deplasmanlar... Bunlar hepimizin sıklıkla başvurduğu klişeler. Fakat hafıza derinliklerine indiğimizde gerçekten aklınıza neler geliyor? Tamam, kuşkusuz futbolun içindeler. Ama merkezinde değiller. Sıklıkla büyük turnuvaların etrafında gezinmeyi tercih ediyorlar. Bazen iyi bir oyuncuyla, bazen güzel bir fikirle. Bazen de “Bu kez olur mu?” sorusuyla. Ama çoğunlukla da “hayır” cevabıyla. Kısacası hafızanız sizi yanıltmıyor. Yıllar, Norveç’in bir kez daha evine döndüğünü söylüyor. Ya da zaten evinden hiç çıkamıyor.
Tam da bu yüzden Amerika kıtasına gidişleri sıradan bir eleme başarısı gibi hissettirmiyor. Sekiz maç sekiz galibiyet, otuz yedi gol, İtalya’nın olduğu grupta liderlik… Hayır, bu kez kapıyı aralamıyorlar. Kırarak geliyorlar. Bu yüzden de öykü, romantik küçük ülke hikâyesi değil. Küçük ülke, bu sefer sempati istemedi. Önce saygı, sonra da yerini talep etti. Ve kazandı.
İtalya’ya karşı iki maç tam da bu yüzden önemli. Oslo’da 3-0, San Siro’da 4-1. Hâl böyleyken futbolun sembolikleştirme çabaları maalesef bizi bir kez daha simgeciliğe yönlendiriyor. Yine de bu seferki yolun klişe olmadığı noktalar da var. Tıpkı Norveç’in Dünya Kupası hafızasında, İtalya’nın özel bir yerinin olduğu gibi.
Sekiz maç, sekiz galibiyet. İtalya’nın olduğu grupta liderlik.
Norveç elemelerde otuz yedi golle kapıyı yumruklamadan açmadı.
Farklı dönemler, aynı gölge.
1938, 1994, 1998. Farklı dönemler, aynı gölge. İtalya, yıllarca Norveç’in elenme süreçlerinde pay sahibi oldu. Bu nedenle San Siro’da alınan 4-1’lik galibiyet yalnızca bir gövde gösterisi değil, aynı zamanda talihe son verme şekliydi. Ve hikâyeyi çarpıcı yapan, onları tanımlayan unsurlardan bağımsız şekilde de mutlu son yazabilme potansiyelleriydi.
Elbette Haaland başroldeydi. Hatta monolog oynarcasına. Elemelerdeki maç başına iki gol ortalaması normal değildi. Ama zaten Haaland ne zaman normaldi ki? Ne Manchester’ın ne de Oslo’nun buna verebileceği cevabı yoktu.
Bu hikâyede romantik küçük ülke tonu yok. Norveç bu kez sempati değil, yer talep ediyor.
Topu değil, doğru topun zamanını planlamak.
Bu nedenle yeni Norveç’i sadece onun üzerinden okumak veya yalnızca o geliyor diye heyecanlanmak doğru mu? Stale Solbakken’in karşı görüşleri var.
2020’den bu yana kurmaya çalıştığı yapı, bir günde ortaya çıkan aydınlanma hikâyelerinden değil. Sabrın her zaman olduğu gibi rakiplerini fethettiği öykülerden. Doğru, elinde Haaland ve Odegaard vardı. Fakat milli takımı uzunca bir süredir parçaların bütüne hizmet ettiği bir yapı ile kazanmaya çalışıyordu. Ve çoğu zaman başaramıyordu. Solbakken, yanlış yolu ilk olarak 2024’ün sonlarında Avusturya’ya 5-1 kaybettiğinde fark etti. Sonuç ağır ama fatura ümitvardı. Stale ve öğrencileri, önce ne olamayacaklarını gördü. Sonra ne olabileceklerini aramaya başladı.
Deneyler denenmişlerden türese de 58 yaşındaki teknik adamın ilk hamleleri ileri uçtaki canavara daha çok uzun top atmak olmadı. Zira zaten bu ülkenin genetiğine işlemişti ve genetik tarihe mağlup olmaya alışkındı. Bu nedenle ilk değişim, Haaland’a topun değil, doğru topun ne zaman atılacağını planlamak oldu. İtalya maçı sonrasında Solbakken’in anlatmak istediği de tam olarak buydu. Savunmak değil, topla savunmak. Hücum etmek değil, topsuz hücum etmek. Norveç, artık sahanın her yerinde koşmayı değil, durmayı da öğrenmişti.
Geçmişten bildiklerini sahada gösterdikleri de az değildi kuşkusuz. Ne de olsa 4-4-2, Egil Olsen’den beri bu ülkenin DNA’sına işlemişti ve Norveç’i yeniden keşfetmeye gerek yoktu. En azından bazı maçlar için. Solbakken’in sihri de tam olarak burada devreye girdi. Bazı sıfatı, onun en büyük yardımcısı oldu. Kimi maçlarda Drillo’nun sistemini makyajladı, yenilenen 4-4-2 ile geçmiş ve gelecek arasında köprü kurdu. Kimi maçlarda daha da geri çekildi ve 4-5-1’le takımının hâlâ dünyadaki en iyi derin blok savunmalarından biri olduğunu gösterdi. 4-3-3 ise genç yıldız Antonio Nusa’nın çiçek açacağı yerdi.
Aslında filizlenme yalnızca Nusa’ya özel değildi. Norveç’in elemeler boyunca kullandığı her yapı, bir başka oyuncunun yükselme tahtası oldu. Sorloth, Haaland’ın yanındaki duvar; Nusa, düzenin içindeki kaostu. Sahanın genişlemesi onlara, daralması ise Berge ve Berg’in işine yarıyordu. Küçülen alanlar topun geri kazanma süresini azaltıyor, kazanılan toplar ülkenin beynine en kısa sürede aktarılıyordu. Ve o beyin, aslında Norveç’in oyununu tek vücutta özetliyordu. Basit gösterip basit oynamamak. Odegaard gibi.
Geçmişin DNA’sı, bugünün oyuncularına göre yeniden makyajlandı.
Derin blok, geçiş, genç yıldızlar ve oyunun farklı yüzleri.
Bu kez birkaç iyi oyuncuyla ve birden fazla fikirle.
Sahi, bir kez daha düşününce Norveç’i futbol tarihinin neresine koyuyorsunuz? Sert savunmacılar, kompakt futbol, soğuk deplasmanlar… Evet, bu klişeleri konuşmuştuk. Ve haklısınız, bu klişeler bugün bile gücünden ferâgat etmedi. Fakat bugün sahanın derinliklerine indiğimizde gerçekten aklınıza neler geliyor? Oynadıkları oyunla futbolun merkezine bir adım daha yaklaştılar mı dersiniz? Ne de olsa artık klasikleşmiş topu bırakan kuzey takımı değiller. Elemelerde yüzde 60’a yakın topa sahip oldular, maç başına 4.6 gol attılar. Ve artık dünyanın en büyük sahnesindeler. Bu sefer birkaç iyi oyuncuyla ve birden fazla fikirle.
Kısacası doğru, hafızanız eski Norveç için sizi yanıltmıyordu. Ama yıllar, Norveç’in evinden uzağa gittiğini söylüyor. Belki de elemelerin de uzağına.
Norveç evden çıktı.
Şimdi sıra Amerika Sokağı’nda hangi kapıya dayanacağını görmekte.
Simülatöre Git